Sunmaya Budha | Image Courtesy: kailasfuga
नेपालकी अल्ट्रा ट्रेल रनर सुनमाया बुढाले फेरि एकपटक विश्व खेलकुद मञ्चमा नेपालको नाम उज्यालो बनाएकी छन्। इटालीको Cortina d’Ampezzo मा आयोजित प्रतिष्ठित La Sportiva Lavaredo Ultra Trail by UTMB 2026 – 120K मा उनले महिलातर्फ उपाधि जित्दै नयाँ कोर्स रेकर्ड बनाइन्। आधिकारिक UTMB नतिजाअनुसार सुनमायाले 120 किलोमिटरको कठिन अल्पाइन दूरी १३ घण्टा ३३ मिनेट १८ सेकेन्डमा पूरा गरिन्।
यो जित केवल अर्को अन्तर्राष्ट्रिय उपाधि होइन; यो नेपाली ट्रेल रनिङको इतिहासमा थपिएको एक बलियो अध्याय हो। Dolomites का चट्टानी पहाड, रातिको सुरुवात, लामो उकालो ओरालो र 5,800 मिटर elevation gain पार गर्दै सुनमाया महिलातर्फ पहिलो मात्रै भइनन्, समग्र नतिजामा पनि १०औँ स्थानमा रहिन्। पुरुष–महिला दुवै धावक समावेश भएको समग्र सूचीमा उनको यो स्थान आफैंमा असाधारण उपलब्धि हो।
Lavaredo 120K लाई आयोजकले प्रतियोगिताको QUEEN RACE का रूपमा वर्णन गरेको छ। ११ बजे राति Cortina d’Ampezzo बाट सुरु हुने यो रेस Tre Cime di Lavaredo वरिपरिका अत्यन्त आकर्षक तर चुनौतीपूर्ण पहाडी बाटो हुँदै अघि बढ्छ। यस्तै कठिन भूगोलमा सुनमायाले आफ्नो गति, धैर्य र रणनीतिलाई अन्तिमसम्म कायम राखिन्।
Sunmaya Budha | Image Courtesy: kailasfuga
प्रतिस्पर्धा निकै कडा थियो। दोस्रो स्थानमा रहेकी अष्ट्रेलियाकी चर्चित धाविका Lucy Bartholomew ले 13:34:59 मा रेस पूरा गरिन्। सुनमाया र Lucy बीचको अन्तर करिब डेढ मिनेट मात्र रह्यो। तेस्रो स्थानमा आयरल्यान्डकी Emma Stuart 14:47:42 समयमा रहिन्। यस्तो प्रतिस्पर्धात्मक रेसमा सुनमायाको जितले उनको मानसिक मजबुती र अन्तिम चरणमा गति नियन्त्रण गर्ने क्षमतालाई स्पष्ट देखाएको छ।
सुनमायाको यो सफलता अचानक आएको होइन। पछिल्ला वर्षहरूमा उनी विश्व ट्रेल रनिङ सर्किटमा निरन्तर बलियो प्रदर्शन गर्दै आएकी छन्। २०२५ मा उनले Hong Kong 100 जितिन्, Chengdu Trail र Mount Yun by UTMB जस्ता रेसमा महिलातर्फ शीर्ष स्थान हासिल गरिन्, र दक्षिण अफ्रिकाको Ultra-Trail Cape Town 100K जित्दै World Trail Majors उपाधि हात पारिन्। UTMB runner profile मा उनको २०२५ का प्रमुख नतिजाहरू क्रमशः Hong Kong 100 मा 11:11:47, Chengdu 60 मा 05:41:48, Mount Yun by UTMB मा 03:10:12 र Ultra-Trail Cape Town मा 12:25:55 देखिन्छ।
अझ महत्वपूर्ण कुरा, २०२५ World Mountain and Trail Running Championships मा उनले Long Trail 82K मा रजत पदक जितिन्। ८२ किलोमिटर र 5,413 मिटर elevation gain भएको उक्त रेसमा उनले 10:23:03 समय निकाल्दै विश्वस्तरको पोडियममा नेपालको झण्डा पुर्याइन्।
Sunmaya Budha | Image Courtesy: kailasfuga
सुनमायाको कथा पदक र समयमै सीमित छैन। जुम्लाको दुर्गम परिवेशबाट उठेकी उनी सानो उमेरमै दौडमा आकर्षित भएकी थिइन्। World Athletics को लेखअनुसार किशोरावस्थामा विवाहको दबाब भोगेकी सुनमाया पछि दौडमार्फत आफ्नो जीवनको बाटो आफैं बनाउन सफल भइन्। उनी मीरा राईको सुरुवाती प्रशिक्षार्थीमध्ये एक थिइन्, र स्वयं सुनमायाले “उनले हाम्रा लागि ढोका खोलिदिइन्” भन्ने भावना व्यक्त गरेकी थिइन्।
नेपालमा अझै पनि क्रिकेट, फुटबल वा ठूला शहरकेन्द्रित खेलले बढी चर्चा पाउँदा ट्रेल रनिङजस्ता कठिन खेलका नायक–नायिकाहरू धेरैपटक ओझेलमा पर्छन्। तर सुनमायाको Lavaredo जितले फेरि एउटा प्रश्न उठाएको छ। विश्वका कठिन पहाडमा नेपालका खेलाडीले कीर्तिमान बनाइरहँदा देशभित्र उनीहरूलाई कति चिनिन्छ?
यो उपलब्धि केवल खेलकुद समाचार होइन; यो जुम्लाबाट Dolomites सम्मको यात्रा हो। यो नेपाली महिलाको आत्मविश्वास, हिमाली भूगोलले दिएको सहनशीलता र अवसर पाएपछि नेपाली खेलाडी विश्वको अग्रपंक्तिमा उभिन सक्छन् भन्ने प्रमाण हो।
इटालीको Lavaredo 120K जितेपछि सुनमाया बुढा अब केवल नेपालकी सफल अल्ट्रा रनर मात्र रहेकी छैनन्। उनी विश्व ट्रेल रनिङमा निरन्तर उपाधि, रेकर्ड र पोडियममार्फत आफ्नो परिचय बनाइरहेकी एक प्रमुख नाम हुन् र सायद यही कारण आयोजक र समर्थकहरूले उनलाई “The New Queen of Lavaredo Ultra Trail 120K” भनेर सम्बोधन गरेका छन्।
सुनमाया बुढाको प्रमुख उपलब्धिहरू
🥇 2026 Lavaredo Ultra Trail 120K by UTMB, Italy
महिलातर्फ विजेता, आधिकारिक समय 13:33:18।
🏆 2025 World Trail Majors Champion
Ultra-Trail Cape Town 100K जितेपछि World Trail Majors उपाधि।
🥇 Ultra-Trail Cape Town 100K, South Africa
99km रेस 12:25:55 मा पूरा गर्दै महिलातर्फ विजेता।
🥈 2025 World Mountain & Trail Running Championships, Long Trail 82K
10:23:03 समयसहित रजत पदक।
🥇 Hong Kong 100, 2025
102km दूरी 11:11:47 मा पूरा गर्दै महिलातर्फ विजेता।
🥇 Chengdu Trail 60, 2025
58.2km दूरी 05:41:48 मा पूरा गर्दै महिलातर्फ विजेता।
🥇 Mount Yun by UTMB, 2025
30km दूरी 03:10:12 मा पूरा गर्दै महिलातर्फ विजेता।
🥈 CCC UTMB Mont-Blanc, 2022
99.1km दूरी 11:45:44 मा पूरा गर्दै महिलातर्फ दोस्रो।
