कहाँ हरायो सन्तोष सेनको ‘दिपेन्द्र सरकार’? दशकअघि घोषणा भयो, चर्चा भयो, तर फिल्म आएन

करिब एक दशकअघि नेपाली फिल्म क्षेत्रमा एउटा घोषणाले ठूलो तरंग ल्याएको थियो। फिल्मको नाम थियो – दिपेन्द्र सरकार। विषय थियो – स्वर्गीय युवराज दिपेन्द्र वीर विक्रम शाहको रहस्यमय जीवन, प्रेमकथा र २०५८ सालको दरबार हत्याकाण्डसँग जोडिएको संवेदनशील कथा। मुख्य भूमिकामा घोषणा गरिएका थिए – प्रदीप खड्का।

त्यतिबेला यो घोषणा सामान्य फिल्म घोषणा थिएन। यसमा थियो दरबार, प्रेम, रहस्य, इतिहास र विवाद। तर वर्षौं बित्यो। फिल्म आएन।

अहिले फेरि सामाजिक सञ्जालमा यो फिल्मबारे चर्चा सुरु भएको छ। अनि पुरानै प्रश्न फेरि उठेको छ – ‘दिपेन्द्र सरकार’ आखिर कहाँ हरायो?

घोषणा भएलगत्तै बढेको थियो फिल्मको ठूलो चर्चा

‘दिपेन्द्र सरकार’ सन् २०१७ मे महिनामा निर्माता सन्तोष सेनले घोषणा गरेका थिए। फिल्म स्वर्गीय युवराज दिपेन्द्र र देवयानी राणाको प्रेमकथा वरिपरि केन्द्रित हुने भनिएको थियो। साथै दरबार हत्याकाण्ड पनि कथाको महत्वपूर्ण पृष्ठभूमि हुने बताइएको थियो।

सन्तोष सेनले यो फिल्म ‘मैले देखेको दरबार’ पुस्तकमा आधारित हुने बताएका थिए। उक्त पुस्तक दरबारका पूर्व सैनिक सचिव विवेक कुमार शाहले लेखेका हुन्।

यही कारण यो फिल्मप्रति दर्शकको जिज्ञासा अचानक बढेको थियो। किनकि विषय थियो – नेपाली इतिहासकै सबैभन्दा संवेदनशील र रहस्यमय घटनामध्ये एक।

प्रदीप खड्का युवराज दिपेन्द्रको भूमिकामा

फिल्मको सबैभन्दा ठूलो आकर्षण थियो प्रदीप खड्काको कास्टिङ। प्रदीपले स्वर्गीय दिपेन्द्रको भूमिका निर्वाह गर्ने भनिएको थियो। देवयानी राणाको भूमिकाका लागि कलाकार भने तय भइसकेको थिएन। प्रदीपका फ्यानहरुका लागि यो खबर निकै ठूलो थियो।

उनी सामान्य प्रेमकथाको हिरो होइन, नेपाली इतिहासकै सबैभन्दा विवादित र रहस्यमय पात्रमध्ये एकको भूमिकामा देखिने भएका थिए। त्यसैले ‘दिपेन्द्र सरकार’प्रति दर्शकको अपेक्षा स्वाभाविक रूपमा धेरै थियो।

‘मैले देखेको दरबार’मा आधारित कथा

‘दिपेन्द्र सरकार’लाई केवल काल्पनिक दरबारिया कथा भनेर घोषणा गरिएको थिएन। फिल्मको आधार ‘मैले देखेको दरबार’ हुने भनिएको थियो। यो पुस्तक पूर्व दरबार सैनिक सचिव विवेक कुमार शाहको अनुभवमा आधारित मानिन्छ। यसले फिल्मलाई थप गम्भीर बनाएको थियो।

दर्शकले अनुमान गरेका थिए – फिल्मले दिपेन्द्रको प्रेमकथा मात्र होइन, दरबारभित्रको वातावरण, पारिवारिक तनाव, राजपरिवारको जीवनशैली र हत्याकाण्डअघिको मनोवैज्ञानिक पक्षलाई पनि देखाउन सक्छ। तर त्यो अपेक्षा अहिलेसम्म पर्दामा देखिन पाएन।

नेपालसँगै अमेरिका र यूकेमा छायांकन गर्ने योजना

घोषणाको समयमा फिल्मको छायांकन नेपाल मात्र होइन, अमेरिका र यूके मा पनि गर्ने योजना रहेको बताईएको थियो। यसले फिल्म ठूलो स्केलमा बन्ने संकेत दिएको थियो। दिपेन्द्रको विदेश अध्ययन, देवयानीसँगको सम्बन्ध र दरबारसँग जोडिएको भावनात्मक पक्षलाई अन्तर्राष्ट्रिय लोकेसनमार्फत देखाइने अपेक्षा गरिएको थियो।

तर घोषणा पछि फिल्मको नियमित अपडेट आउन छाड्यो। बिस्तारै चर्चा कम भयो। अनि फिल्म मौनतामा हरायो।

अहिले फिल्म कहाँ छ?

हालसम्म ‘दिपेन्द्र सरकार’ पूरा भएर रिलिज भएको कुनै विश्वसनीय सार्वजनिक प्रमाण छैन। IMDb मा यो फिल्म अझै सूचीबद्ध छ। त्यहाँ सन्तोष सेन ठकुरीलाई निर्देशक र प्रदीप खड्कालाई कलाकारका रूपमा उल्लेख गरिएको छ। फिल्मलाई forbidden love story वा massacre mystery वरिपरि घुम्ने biography-romance भनिएको छ।

तर IMDb लिस्टिङ मात्रै फिल्म बनेको वा रिलिज भएको प्रमाण होइन। अहिलेसम्म यसको आधिकारिक ट्रेलर, रिलिज मिति, हल प्रदर्शन, सेन्सर पास वा निर्माण सम्पन्न भएको ठोस सार्वजनिक अपडेट भेटिँदैन।

त्यसैले यो फिल्म अहिले नेपाली सिनेमाको एउटा अनौठो अवस्थामा छ। नाम छ, चर्चा छ, पुराना खबरहरु छन् तर फिल्म छैन।

फेरि किन चर्चा भयो?

पछिल्ला दिनमा केही मनोरञ्जनसम्बन्धी सामाजिक सञ्जाल पेजहरूले ‘दिपेन्द्र सरकार’को पुरानो घोषणा फेरि सम्झाएका छन्। ती पोस्टहरूमा सन्तोष सेनले करिब नौ वर्षअघि फिल्म घोषणा गरेको र प्रदीप खड्काको क्यारेक्टर लुक सार्वजनिक गरिएको चर्चा गरिएको छ। केही पोस्टहरूले फिल्म अन्ततः shelved भएको दाबी गरेका छन्। यही कारण पुरानो जिज्ञासा फेरि ब्युँतिएको हो।

नयाँ पुस्ताका दर्शकहरुले यो प्रोजेक्टबारे पहिलोपटक सुन्दैछन्। पुराना दर्शक भने फेरि सोध्दैछन् – त्यत्रो चर्चा भएको फिल्म किन बनेन?

विषय नै धेरै संवेदनशील थियो?

‘दिपेन्द्र सरकार’ बन्न कठिन हुनुको सबैभन्दा ठूलो कारण यसको विषयवस्तु हुन सक्छ। २०५८ साल जेठ १९ गतेको दरबार हत्याकाण्ड नेपाली समाजको मनमा गहिरो घाउ बनेर बसेको छ। त्यतिबेलाको आधिकारिक छानबिनले युवराज दिपेन्द्रलाई घटनाको दोषी ठहर गरेको थियो। The Guardian ले २००१ मा प्रकाशित रिपोर्टमा छानबिन समितिले दिपेन्द्रलाई राजा वीरेन्द्र, रानी ऐश्वर्या र अन्य राजपरिवार सदस्यहरूको हत्याका लागि जिम्मेवार ठहर गरेको उल्लेख गरेको थियो। तर जनस्तरमा शंका र बहस कहिल्यै पूर्ण रूपमा सकिएन।

त्यतिबेलाका रिपोर्टहरूले नेपालमा शोक, आक्रोश, अन्योल र आधिकारिक विवरणप्रतिको अविश्वास देखाएका थिए। Wired को रिपोर्टअनुसार राजा ज्ञानेन्द्रको राज्यारोहणपछि काठमाडौंमा प्रदर्शनसमेत भएको थियो।

२०२६ मा पनि यो विषय संवेदनशील नै छ। Nepal News ले हालै प्रकाशित एक explainer मा २५ वर्षपछि पनि प्रमाण कमजोर हुँदै जानु, साक्षीहरू हराउनु, कानुनी जटिलता र राजनीतिक संवेदनशीलताले पुनः अनुसन्धानलाई कठिन बनाएको उल्लेख गरेको छ।

यस्तो विषयमा फिल्म बनाउनु सजिलो थिएन। एक संवादले विवाद निम्त्याउन सक्थ्यो। एक दृश्यले भावना दुखाउन सक्थ्यो। एक व्याख्याले इतिहास तोडमोड गरेको आरोप लाग्न सक्थ्यो। सायद यही कारण ‘दिपेन्द्र सरकार’ जस्तो फिल्म अघि बढाउन निर्माण टिमलाई ठूलो चुनौती भयो।

रहस्यमा बन्ने फिल्म आफैं रहस्य बन्यो

विडम्बना यही हो। ‘दिपेन्द्र सरकार’ एउटा रहस्यमा आधारित फिल्म बन्ने भनिएको थियो। तर आज फिल्म आफैं रहस्य बनेको छ। के संवेदनशील विषयले फिल्म रोकियो? के निर्माण टिमले जोखिम लिन चाहेन? के सही कथा संरचना भेटिएन? के व्यावसायिक कारणले प्रोजेक्ट पछाडि धकेलियो? वा सन्तोष सेनको कुनै पुरानो योजनाभित्र यो फिल्म अझै कतै बाँकी छ? यी प्रश्नको आधिकारिक जवाफ सार्वजनिक रूपमा आएको छैन।

तर यति भने स्पष्ट छ – ‘दिपेन्द्र सरकार’ घोषणा भयो, प्रदीप खड्का जोडिए, कथा ‘मैले देखेको दरबार’सँग जोडियो, तर फिल्म आजसम्म दर्शकले हेर्न पाएनन्।

किन अझै पनि यो विषय भाइरल हुन्छ?

यसको कारण स्पष्ट छ। ‘दिपेन्द्र सरकार’मा तीनवटा कुराको मिश्रण छ – दरबारको रहस्य, अधुरो प्रेमकथा र प्रदीप खड्काको नदेखिएको भूमिका।

प्रदीप खड्का र सन्तोष सेनको सहकार्यले पनि त्यतिबेला ठूलो अर्थ राख्थ्यो। ‘प्रेमगीत’ सिरिजपछि यी दुईको नामसँग दर्शकको अपेक्षा जोडिएको थियो। त्यही कारण ‘दिपेन्द्र सरकार’ सामान्य फिल्म होइन, ठूलो सिनेम्याटिक घटना बन्न सक्ने प्रोजेक्ट जस्तो देखिएको थियो। तर त्यो घटना कहिल्यै भएन।

के ‘दिपेन्द्र सरकार’ फेरि बन्न सक्छ?

अहिलेका लागि यसको कुनै आधिकारिक पुष्टि छैन। तर दर्शकको चासो मरेको छैन। सायद यही चासोले कुनै दिन निर्माता टिमलाई फेरि सोच्न बाध्य बनाउन सक्छ।

केही फिल्म रिलिज भएपछि चर्चित हुन्छन्। केही फिल्म नबनेरै चर्चित हुन्छन्। ‘दिपेन्द्र सरकार’ दोस्रो किसिमको फिल्म बनेको छ। घोषणाको आवाज ठूलो थियो। त्यसपछिको मौनता अझ ठूलो भयो।

करिब एक दशकपछि पनि प्रश्न उस्तै – के ‘दिपेन्द्र सरकार’ पर्दामा आउला? कि यो नेपाली सिनेमाको सबैभन्दा रहस्यमय नबनेको फिल्म भएरै रहनेछ?

भिडियो हेर्नुहोस् : यसरी गरिएको थियो फिल्म ‘दिपेन्द्र सरकार’ को घोषणा