नेपाली करातेकी सिर्जना अधिकारीले अन्तर्राष्ट्रिय निर्णायक यात्रामा नयाँ इतिहास रचेकी छन्। जोर्डनमा आयोजित एसियन कराते फेडेरेसन (AKF) को रेफ्री अपग्रेडिङ परीक्षा उत्तीर्ण गर्दै उनी AKF रेफ्री स्तरमा पुग्ने नेपालको पहिलो महिला बनेकी हुन्।
जोर्डनको राजधानी अम्मानमा भइरहेको २४औँ एसियन क्याडेट, जुनियर तथा यू–२१ कराते च्याम्पियनसिपसँगै सञ्चालन गरिएको रेफ्री तथा जज अपग्रेडिङ कार्यक्रममा अधिकारीले यो सफलता हासिल गरेकी हुन्। विश्व कराते महासंघको प्रतियोगिता प्रणालीमा उक्त च्याम्पियनसिप सेप्टेम्बर ८ देखि ११, २०२६ सम्म अम्मानमा तय गरिएको छ।
सिर्जनाको उपलब्धि केवल व्यक्तिगत पदोन्नति मात्र होइन, नेपाली करातेमा महिला प्राविधिक जनशक्तिको अन्तर्राष्ट्रिय उपस्थितिको महत्वपूर्ण उपलब्धि पनि बनेको छ।
जोर्डनको आधिकारिक समाचार संस्था Petra का अनुसार प्रतियोगितामा ३० देशका ३३८ खेलाडी सहभागी छन्। प्रतियोगितासँगै एसियन कराते फेडेरेसनको निगरानीमा रेफ्री कोर्स र पदोन्नति परीक्षा पनि आयोजना गरिएको छ। प्रतियोगिता सुरु हुनुअघि Petra ले उक्त कोर्समा स्थानीय, अरब तथा एसियाली क्षेत्रका गरी करिब ९५ रेफ्री सहभागी हुने जनाएको थियो।
लामो अन्तर्राष्ट्रिय निर्णायक यात्रा
सिर्जना एकैपटक AKF रेफ्रीको स्तरमा पुगेकी होइनन्। उनी वर्षौंदेखि कराते खेलाडी, प्रशिक्षक तथा निर्णायकका रूपमा सक्रिय रहँदै आएकी छन्।
उनको एसियाली निर्णायक यात्राको पुरानो अभिलेख सन् २०१७ सम्म पुग्छ। त्यतिबेला श्रीलंकामा आयोजना गरिएको रेफ्री सेमिनार तथा परीक्षाका लागि नेपालबाट सहभागी हुने Judge ‘B’ उम्मेदवारको सूचीमा सिर्जना अधिकारीको नाम समावेश थियो।
त्यसपछि उनले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता र रेफ्री कार्यक्रममार्फत आफ्नो अनुभव विस्तार गर्दै गइन्।
सन् २०२४ मा फिलिपिन्सको मनिलामा सम्पन्न २२औँ एसियाली कराते प्रतियोगिता तथा रेफ्री सेमिनारका क्रममा पनि सिर्जनाले AKF Judge परीक्षा उत्तीर्ण गरेको समकालीन खेलकुद रिपोर्टले उल्लेख गरेको छ।
त्यो यात्रालाई अघि बढाउँदै अहिले जोर्डनमा उनले Judge तहबाट Referee स्तरतर्फ महत्वपूर्ण उकासो हासिल गरेकी हुन्।
जोर्डनमा ६ नेपाली सफल
जोर्डनमा भएको AKF रेफ्री अपग्रेडिङ परीक्षामा सिर्जनासहित नेपालका छ जना सफल भएका छन्। लक्ष्मण खड्काले Kumite Judge ‘A’ र Kata Judge ‘A’, तार गुरुङ, शान्ति तामाङ र सञ्जय रञ्जितले Kumite Referee ‘B’ तथा Kata Judge ‘A’ परीक्षा उत्तीर्ण गरेका छन्।
त्यस्तै, हीरादेवी राईले Kumite Judge ‘A’ परीक्षा उत्तीर्ण गरेकी छन्। एकै कार्यक्रममा छ नेपाली निर्णायकले विभिन्न स्तरको सफलता हासिल गर्नु नेपाली करातेको प्राविधिक पक्षका लागि पनि सकारात्मक संकेत हो।
महिला निर्णायकका लागि प्रेरणादायी उपलब्धि
खेलकुदमा महिलाको चर्चा प्रायः खेलाडीका रूपमा हुने गर्छ। तर अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताको स्तर बढेसँगै प्रशिक्षक, प्राविधिक अधिकारी र निर्णायकको भूमिकासमेत उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ।
त्यही सन्दर्भमा सिर्जनाको उपलब्धिले नेपाली महिला कराते खेलाडी तथा प्रशिक्षकलाई अर्को सम्भावनाको बाटो देखाएको छ, खेलाडी जीवनपछि पनि अन्तर्राष्ट्रिय कराते संरचनाभित्र निर्णायकका रूपमा करिअर बनाउन सकिन्छ।
यसअघि नेपाली महिला निर्णायकहरूले AKF Judge तहका परीक्षा र लाइसेन्स प्रक्रियामा सफलता हासिल गरिसकेका भए पनि उपलब्ध समकालीन विवरणअनुसार AKF referee स्तरमा पुग्ने पहिलो नेपाली महिला सिर्जना अधिकारी हुन्।
उनको उपलब्धिले नेपाली करातेमा अन्तर्राष्ट्रियस्तरका रेफ्री उत्पादन गर्ने क्षमतासमेत देखाएको छ। खेलाडीको पदकसँगै अन्तर्राष्ट्रिय च्याम्पियनसिपमा नेपाली प्रशिक्षक, रेफ्री र प्राविधिक अधिकारीको उपस्थिति बढ्नु देशको समग्र कराते संरचनाका लागि महत्वपूर्ण मानिन्छ।
