अभिनेता राजेश हमालले बालेन शाह नेतृत्वको सरकारको पहिलो सय दिनमाथि टिप्पणी गर्दै नेपाली जनताले भाषण र घोषणाभन्दा जवाफदेहिता, रोजगारी, न्याय र सुशासन खोजिरहेको बताएका छन्।
सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो धारणा सार्वजनिक गरेका हमालले कुनै पनि सरकारको प्रारम्भिक कार्यकालको मूल्यांकन उसले गरेका प्रतिबद्धताबाट मात्र नभई लिएको दिशा र जनताले अनुभूति गरेका परिणामबाट हुनुपर्ने उल्लेख गरेका छन्।
उनको अभिव्यक्ति सरकारको पहिलो सय दिनलाई लिएर उपलब्धि, कार्यशैली र आगामी दिशाबारे बहस भइरहेका बेला आएको हो।
घोषणा होइन, परिणाममा जोड
हमालका अनुसार सय दिन सरकारका सबै कामको अन्तिम मूल्यांकन गर्ने अवधि नभए पनि नेतृत्वले कुन दिशा लिएको छ भन्ने बुझ्ने महत्त्वपूर्ण समय हो। “आज नेपाली जनताले भाषणभन्दा बढी जवाफदेहिता, रोजगारी, न्याय र सुशासनको अपेक्षा गरेका छन्,” उनले सार्वजनिक गरेको सन्देशको सार छ।
उनको भनाइले सरकारबाट तत्काल सबै समस्या समाधानको अपेक्षा गर्नुभन्दा पनि स्पष्ट प्राथमिकता, पारदर्शी निर्णय र जनजीवनमा देखिने सुधार खोजिनुपर्ने संकेत गर्छ।
राजनीतिक परिवर्तनप्रति ठूलो आशा राखेका नागरिकका लागि सरकारको लोकप्रियता मात्र पर्याप्त नहुने र त्यसलाई सेवा प्रवाह तथा ठोस परिणाममा बदल्नुपर्ने हमालको अभिव्यक्तिको मुख्य सन्देश देखिन्छ।
राष्ट्रिय हित र सन्तुलित परराष्ट्र नीतिको आग्रह
हमालले सरकारको आन्तरिक कार्यसम्पादनसँगै नेपालको परराष्ट्र नीतिबारे पनि धारणा राखेका छन्। बदलिँदो अन्तर्राष्ट्रिय परिवेश र शक्तिशाली राष्ट्रहरूबीचको रणनीतिक प्रतिस्पर्धाका बीच नेपाल आफ्नो राष्ट्रिय हितबाट निर्देशित हुनुपर्ने उनको भनाइ छ।
उनले सबै मुलुकसँग मित्रतापूर्ण सम्बन्ध कायम राख्दै नेपालको सार्वभौमिकता र स्वतन्त्र निर्णय गर्ने क्षमतालाई कुनै बाह्य प्रभावले कमजोर बनाउन नहुने बताएका छन्।
यस अभिव्यक्तिले साना राष्ट्रका लागि कूटनीतिक सन्तुलन, राष्ट्रिय स्वार्थ र निर्णय प्रक्रियाको स्वतन्त्रता कति संवेदनशील विषय हुन् भन्ने प्रश्नलाई पुनः चर्चामा ल्याएको छ।
आन्दोलनको भावना स्वीकार, हिंसाको विरोध
हालैका युवा आन्दोलनबारे बोल्दै हमालले नागरिकभित्र रहेको असन्तुष्टि र परिवर्तनको आकांक्षालाई बेवास्ता गर्न नहुने बताएका छन्। शान्तिपूर्ण विरोधलाई लोकतन्त्रको प्राणको संज्ञा दिएका उनले हिंसा र आगजनी भने लोकतन्त्रको भाषा हुन नसक्ने स्पष्ट पारेका छन्।
लोकतान्त्रिक अधिकार प्रयोग गर्नेहरू सम्मानका पात्र भए पनि अपराध गर्ने व्यक्तिलाई राजनीतिक पहिचान वा पहुँचका आधारमा संरक्षण गर्न नहुने उनको धारणा छ। घटनामा संलग्न जोसुकैलाई निष्पक्ष छानबिन र कानुनी प्रक्रियामा ल्याउनुपर्ने उनले बताएका छन्।
संस्था बलियो बनाउनुपर्ने सन्देश
अभिनेता हमालले राष्ट्रको वास्तविक शक्ति कुनै एक नेता वा दलको लोकप्रियतामा मात्र नभई बलिया सार्वजनिक संस्था, विधिको शासन र उत्तरदायी शासन प्रणालीमा हुने बताएका छन्।
दलगत स्वार्थभन्दा माथि राष्ट्रिय हितलाई राख्न सक्नु नै दीर्घकालीन राजनीतिक स्थिरताको आधार हुने उनको बुझाइ छ। उनले विभाजनभन्दा विवेक, राजनीतिक निष्ठाभन्दा देशप्रतिको जिम्मेवारी र आवेगभन्दा कानुनी शासनलाई प्राथमिकता दिनसमेत आग्रह गरेका छन्।
सेलिब्रिटी आवाजले बढाएको बहस
लामो समयदेखि नेपाली चलचित्र क्षेत्रका प्रभावशाली व्यक्तित्वका रूपमा रहेका राजेश हमालले सामाजिक तथा राष्ट्रिय विषयमा धारणा राख्दा त्यसले व्यापक चासो पाउने गरेको छ।
यसपटक पनि उनको टिप्पणीलाई कतिपयले सरकारमाथिको रचनात्मक दबाबका रूपमा लिएका छन् भने कतिपयले सय दिनमै कठोर निष्कर्ष निकाल्न हतार हुने तर्क गरेका छन्।
यद्यपि हमालले सरकार पूर्णतः असफल भएको घोषणा गरेका छैनन्। उनको मूल जोड प्रतिबद्धता र लोकप्रिय नारालाई जनताले अनुभूति गर्ने परिणाम, रोजगारी, न्याय तथा सुशासनमा परिवर्तन गर्नुपर्ने विषयमा छ।
सरकारका लागि अबको मुख्य चुनौती पनि यही हुनेछ—ठूलो जनअपेक्षा र राजनीतिक समर्थनलाई दैनिक सेवा प्रवाह, संस्थागत सुधार तथा नागरिकले महसुस गर्ने परिवर्तनमा कसरी बदल्ने?
