अभिनेत्री काजल कर्णले नेपाली फिल्म ‘चिरञ्जीवी भवः’को छायांकनका क्रममा मधेसी पहिचान, छालाको रङ र भौगोलिक पृष्ठभूमिलाई लिएर आफूलाई पटक–पटक अपमानित गरिएको गम्भीर आरोप लगाएकी छन्।
फेसबुकमा लामो वक्तव्य सार्वजनिक गर्दै उनले फिल्ममा अनुबन्धित हुँदाको उत्साह छायांकनस्थल पुगेपछि अपमान, असमान व्यवहार र मानसिक तनावमा बदलिएको दाबी गरेकी हुन्। आफ्नो भूमिकामा काम गरिसकेपछि जानकारी नै नदिई फिल्मबाट हटाइएको र बाँकी पारिश्रमिकसमेत नदिइएको उनको आरोप छ।
काजलले यस घटनालाई एउटा कलाकारको भूमिका खोसिएको विषयमा मात्र सीमित नगरी नेपाली फिल्म क्षेत्रमा मधेसी मूलका कलाकारले सामना गर्नुपर्ने सोच र व्यवहारसँग जोडेर प्रश्न उठाएकी छन्।
समाचार तयार पार्दासम्म फिल्मको निर्माण पक्ष तथा काजलले नाम उल्लेख गरेका व्यक्तिहरूबाट आरोपबारे औपचारिक सार्वजनिक प्रतिक्रिया आएको भेटिएको छैन।
३५० भन्दा बढी गीतमा काम गरेपछि फिल्मसम्मको यात्रा
काजलका अनुसार सानैदेखि ठूलो पर्दामा देखिने र कुशल कलाकार बन्ने उनको सपना थियो। मधेशको एउटा सामान्य परिवारबाट अभिनय यात्रा थालेकी उनले अहिलेसम्म ३५० भन्दा बढी थारु, भोजपुरी, मैथिली र नेपाली गीत तथा म्युजिक भिडियोमा काम गरेको उल्लेख गरेकी छन्।
आमा–बुवाको विश्वास र आफ्नै मेहनतका कारण ‘चिरञ्जीवी भवः’मा काम गर्ने अवसर पाएको बताउँदै उनले फिल्ममा अनुबन्धित हुँदा आफू निकै उत्साहित भएको लेखेकी छन्।
निर्देशक दीपकप्रसाद आचार्यसँग काम गर्ने र हरिवंश आचार्य तथा करिश्मा मानन्धरजस्ता स्थापित कलाकार रहेको परियोजनासँग जोडिने अवसरलाई उनले आफ्नो करिअरको महत्त्वपूर्ण मोडका रूपमा लिएकी थिइन्।
तर सेटमा पुगेपछि आफूले अपेक्षा गरेको व्यावसायिक र सम्मानजनक वातावरण नपाएको उनको भनाइ छ।
“मधेश र नेपाली फिल्म क्षेत्रबीचको दूरी पृथ्वी र चन्द्रमाजस्तै रहेछ,” भन्दै उनले टाढाबाट आकर्षक देखिए पनि भित्र पुग्दा विभेद र एक्लोपन अनुभव गरेको उल्लेख गरेकी छन्।
नाप लिएपछि पनि आफ्नै पोसाक ल्याउन भनिएको दाबी
काजलले फिल्मका डिजाइनरले पहिल्यै आफ्नो शरीरको नाप लिए पनि काठमाडौंमा हुने सुटिङका लागि अन्तिम समयमा आफ्नै लुगा व्यवस्था गर्न भनिएको दाबी गरेकी छन्।
उनका अनुसार सुटिङको दिन बिहान साढे ५ बजे गाडी पठाउने जानकारी दिइएको थियो। तर प्रोडक्सनतर्फका सुवास काफ्लेले सुरुमा फोन नउठाएको र बिहान ६ बजे सम्पर्क हुँदा गाडी नआउने बताएको उनको आरोप छ।
काजलले फेसबुक पोस्टमा आफूलाई राइड बुक गरेर सेटमा आउन तथा त्यसको भाडा पछि तिरिदिने भनिएको उल्लेख गरेकी छन्।
एउटा अनुबन्धित कलाकारलाई समयमै यातायात र पोसाकसम्बन्धी जानकारी तथा सुविधा नदिइएको विषयले सुरुदेखि नै आफूलाई उपेक्षित महसुस गराएको उनको भनाइ छ।
मेकअप रुममा भएको भनिएको विवाद
इटहरीमा फिल्मको छायांकन भइरहेका बेला लोकेसनमा पुगेपछि आफूमाथि थप अपमानजनक व्यवहार भएको काजलको आरोप छ।
उनका अनुसार मेकअप रुममा प्रवेश गर्दा अभिनेत्री प्रशंसा रायमाझीको मेकअप भइरहेको थियो। त्यही बेला फिल्मका चीफ एडी नेत्र नाम गरेका व्यक्तिले ‘लुगा खोइ?’ भन्दै कडा स्वरमा प्रश्न गरेको उनले बताएकी छन्।
आफूले डिजाइनरबाट आफ्नै लुगा ल्याउन भनिएको कुरा राख्दा पनि आफ्नो स्पष्टीकरण नसुनी उल्टै झर्किएको उनको दाबी छ।
काजलले अभिनेत्री प्रशंसा रायमाझीले समेत उक्त कोठामा आफ्नो मात्र मेकअप गर्न अनुमति लिएको भन्दै अन्य व्यक्तिलाई ल्याएर ‘रुमको माहोल नबिगार्न’ भनेको आरोप लगाएकी छन्।
त्यसपछि आफूलाई कलाकारभन्दा पनि मेकअप रुममा आउन नहुने अवाञ्छित व्यक्तिजस्तो व्यवहार गरिएको अनुभूति भएको उनले उल्लेख गरेकी छन्।
अनुहारमा जानीजानी गाढा मेकअप गरिएको आरोप
काजलले फेसबुक पोस्टमा सबैभन्दा पीडादायी अनुभव मेकअपका क्रममा भएको उल्लेख गरेकी छन्।
उनका अनुसार एक महिला मेकअप आर्टिस्टले उनको अनुहारमा जानीजानी गाढा रङको मेकअप लगाइदिएकी थिइन्। त्यसबारे प्रश्न गर्दा आफूले आश्रममा काम गर्ने, गाईगोठ हेर्ने पात्र निर्वाह गर्ने भएकाले त्यस्तै मेकअप आवश्यक भएको जवाफ पाएको उनको दाबी छ।
तर आफ्नो स्क्रिप्टमा त्यस्तो चरित्र वा कामबारे उल्लेख नभएको काजलले बताएकी छन्।
उनले अर्का पुरुष मेकअप आर्टिस्टले तराईको मान्छे भएकाले गाईभैँसीलाई कसरी बोलाउने भन्ने थाहा हुनुपर्ने भन्दै टिप्पणी गरेको आरोप पनि लगाएकी छन्।
काजलका अनुसार सेटमा उनलाई ‘यो मधेसी’, ‘मधेसेनी’ जस्ता शब्द प्रयोग गरेर बोलाइएको र मधेसी समुदायको छालाको रङ तथा जीवनशैलीलाई जोडेर मजाक गरिएको थियो।
“तिमी मधेसी हौ, मधेसीको रङ यस्तै हुन्छ” र “तिमीतिर गाईभैँसीलाई कसरी बोलाउँछन्?” जस्ता टिप्पणी गर्दै सेटका केही व्यक्तिले हाँसो उडाएको उनले फेसबुक पोस्टमा लेखेकी छन्।
स्क्रिप्टमा नभएको फोहोर उठाउने दृश्य गराइएको दाबी
काजलले छायांकनका क्रममा स्क्रिप्टमा नभएका कामसमेत जबर्जस्ती गराइएको आरोप लगाएकी छन्।
उनका अनुसार उनलाई र अर्का एक व्यक्तिलाई फोहोर उठाउने तथा कुचो लगाउने दृश्य गर्न लगाइएको थियो। आफ्नो भूमिकाको लिखित विवरणमा त्यस्तो कुनै दृश्य नभए पनि सेटमा पुगेपछि ती काम थपिएको उनको भनाइ छ।
दुई दिनसम्म आफूलाई कलाकारका रूपमा नभई मजदुरका रूपमा प्रयोग गरिएको अनुभूति भएको उनले उल्लेख गरेकी छन्।
भूमिकाको आवश्यकता र निर्देशकको रचनात्मक निर्णयका विषयमा निर्माण पक्षको धारणा नआएकाले ती दृश्य किन थपिएका थिए भन्ने स्पष्ट भएको छैन। तर काजलले ती दृश्यलाई सेटमा आफूमाथि भएको समग्र अपमानजनक व्यवहारसँग जोडेर हेरेकी छन्।
पारिश्रमिक माग्दा बेवास्ता गरिएको आरोप
काजलले दुई दिन काम गरेपछि पारिश्रमिकबारे कुरा गर्दा प्रोडक्सन सदस्य सुवास काफ्लेले आफ्नो आग्रहलाई वास्ता नगरेको दाबी गरेकी छन्।
छायांकन इटहरी पुगेपछि बाँकी पारिश्रमिक र आफैँले व्यवस्था गरेको लुगाको खर्च मागेको उनले उल्लेख गरेकी छन्।
उनका अनुसार कार्यकारी निर्माता शैलेश खत्रीले पारिश्रमिक खातामा पठाइसकेको भन्दै सेटमा आउन बोलाएका थिए। तर इटहरी पुग्दा आफ्नो भूमिकाका लागि अर्कै कलाकारलाई मेकअप गराइँदै गरेको देखेको उनको दाबी छ।
काजलले निर्देशक दीपकप्रसाद आचार्यको आदेशमा आफूलाई कुनै पूर्वजानकारी नदिई फिल्मबाट हटाइएको आरोप लगाएकी छन्।
‘लुगा छुटेकाले मात्र बोलाइएको थियो’
फिल्मबाट हटाइनुको कारण बुझ्न खोज्दा हेयर स्टाइलिस्ट सञ्चिता ढकालले अब आफू फिल्ममा नरहने र सेटमा छुटेका लुगा फिर्ता दिन मात्रै बोलाइएको जानकारी दिएको काजलको दाबी छ।
पारिश्रमिक पूरा दिन आग्रह गर्दा कार्यकारी निर्माता शैलेश खत्रीले अझै डबिङ बाँकी रहेकाले तत्काल पूर्ण रकम दिन नसकिने जवाफ दिएको उनले उल्लेख गरेकी छन्।
तर आफ्नो ठाउँमा अर्को कलाकारलाई राखिसकेपछि डबिङ बाँकी रहेको कारण देखाउँदै पारिश्रमिक रोक्नु विरोधाभासपूर्ण भएको काजलको भनाइ छ।
पारिश्रमिक पठाइसकेको भन्दै इटहरी बोलाउनु, त्यहाँ पुगेपछि आफ्नो स्थानमा अर्कै कलाकार देख्नु र अन्ततः लुगा फिर्ता दिन मात्र बोलाइएको जानकारी पाउनु आफूका लागि ठूलो अपमान भएको उनले लेखेकी छन्।
‘यो एउटा भूमिका खोसिएको कथा मात्र होइन’
काजलले यो घटनालाई आफूबाट एउटा भूमिका खोसिएको सामान्य व्यावसायिक विवादका रूपमा मात्र नहेर्न आग्रह गरेकी छन्।
उनका अनुसार मधेशका युवतीहरूले पारिवारिक अवरोध, सामाजिक रूढिवादी सोच र सीमित अवसर पार गर्दै मनोरञ्जन क्षेत्रमा आउन ठूलो संघर्ष गर्नुपर्छ। तर फिल्म क्षेत्रमा पुगेपछि पनि पहिचानकै आधारमा होच्याइए उनीहरूको सपना र आत्मविश्वासमा गम्भीर असर पर्न सक्छ।
उनले सेटमा रहेका केही व्यक्तिले आफ्नो संघर्ष बुझ्नुको सट्टा मधेसी पहिचानमाथि प्रहार गरेको र मानसिक तनाव दिएको आरोप लगाएकी छन्।
“के मधेसी हुनु नै हाम्रो गल्ती हो? के हामीले आफ्नो श्रमको मूल्य माग्नु अपराध हो?” भन्दै उनले नेपाली फिल्म उद्योगभित्र सम्मान, समान व्यवहार र पारिश्रमिकको सुनिश्चिततामाथि प्रश्न उठाएकी छन्।
‘एउटा भूमिका खोस्दैमा मेरो सपना मर्ने छैन’
अपमान र भूमिका गुमाउनुपरेको दाबी गरे पनि काजलले आफ्नो अभिनय यात्रा नरोकिने बताएकी छन्।
“मधेशको माटोले मलाई लड्न सिकाएको छ, हार्न होइन,” भन्दै उनले आफ्नो अधिकारका साथै अभिनयको सपना बोकेका अन्य मधेसी छोरीहरूका लागि पनि आवाज उठाइरहने प्रतिबद्धता जनाएकी छन्।
उनको पोस्ट सार्वजनिक भएपछि फिल्मको सेटमा कलाकारसँग गरिने व्यवहार, सम्झौता, यातायात तथा पोसाकको व्यवस्था, पारिश्रमिक, भूमिकामा गरिने परिवर्तन र क्षेत्रीय पहिचानका आधारमा हुने सम्भावित विभेदबारे प्रश्न उठेको छ।
यद्यपि, घटनाको निष्पक्ष मूल्यांकनका लागि निर्देशक, निर्माता, कलाकार तथा प्राविधिक सदस्यसहित आरोपमा नाम जोडिएका सबै पक्षको धारणा आवश्यक छ।
सम्पादकीय नोट: यस समाचारमा उल्लेख भएका विभेद, अपमान, पारिश्रमिक र फिल्मबाट हटाइएको विषय अभिनेत्री काजल कर्णले आफ्नो फेसबुक पोस्टमा लगाएका आरोप हुन्। सम्बन्धित पक्षको प्रतिक्रिया प्राप्त भएमा त्यसलाई पनि उचित स्थानसहित प्रकाशित गरिनेछ।
